Dziś niemal wszyscy przypisują odkrycie Wyspy Wielkanocnej – z perspektywy zachodniej – holenderskiemu żeglarzowi Jacobowi Roggeveenowi. Gdybyśmy jednak zapytali żeglarzy z tamtych czasów, odpowiedź zapewne nie byłaby tak jednoznaczna.
W 1687 roku angielski bukanier Edward Davis i jego załoga prawdopodobnie dostrzegli wyspę znaną dziś jako Wyspa Wielkanocna. Opisywali piaszczystą i niską wyspę. Piaszczysty wygląd mógł być zasługą spalonej latem trawy. Nigdy nie wspomnieli o żadnych posągach i nigdy nie zeszli na ląd.
Zarówno Jacob Roggeveen w 1722 roku, jak i hiszpański żeglarz Don Felipe Gonzalez w 1770 roku szukali wyspy według wskazówek tego angielskiego pirata, o czym można przeczytać w ich dziennikach okrętowych. Obaj nazywali wyspę Ziemią Davida.
Relacje XVIII-wiecznych żeglarzy
Jacob Roggeveen, 1722
Po odwiedzeniu wyspy Juan Fernández obrali kurs na zachód, ku lądowi, który nazywali Ziemią Davida. Gdy dotarli do Wyspy Wielkanocnej, ich pierwszym wrażeniem było to, że jest piaszczysta, uznali więc, że znaleźli tę samą wyspę, którą w 1687 roku odkrył kapitan Davis. Po bliższym przyjrzeniu się zrozumieli, że to, co wzięli za piasek, było w rzeczywistości spaloną trawą. Z dziennika okrętowego Jacoba Roggeveena, 6 kwietnia 1722 roku:
Powodem, dla którego z początku, z większej odległości, uznaliśmy rzeczoną Wyspę Wielkanocną za piaszczystą, było to, iż wzięliśmy wyschłą trawę, siano i inne spieczone a zwęglone zarośla za glebę owej jałowej natury, albowiem z zewnętrznego wyglądu nie nasuwała ona innej myśli niż ta o roślinności nadzwyczaj rzadkiej i nędznej; odkrywcy zaś nadali jej przeto miano piaszczystej.
Jacob Roggeveen dowodzi na tej podstawie, że nowo odkryta wyspa nie jest Ziemią Davida (co czyniłoby go jej odkrywcą), ale to chybiony argument, bo Edward Davis widział wyspę jedynie z daleka. Możliwe, że Roggeveen nie wiedział, iż Davis nie przyjrzał się wyspie z bliska. Roggeveen pisze dalej:
W świetle powyższego wyjaśnienia można przeto wnosić, iż ta odkryta obecnie Wyspa Wielkanocna okaże się jakimś innym lądem, położonym dalej ku Wschodowi niż ów, który jest jednym z celów naszej Wyprawy; albo też odkrywcy muszą zostać uznani winnymi całej wiązki kłamstw w swych relacjach, opowiadanych tak ustnie, jak i na piśmie.
Po wizycie Roggeveena na Wyspie Wielkanocnej wyprawa popłynęła dalej na zachód w poszukiwaniu prawdziwej Ziemi Davida. W tym kierunku nie dostrzeżono jednak żadnego lądu. 21 kwietnia Roggeveen zwołał naradę oficerów, podczas której doszedł do wniosku, że Wyspa Wielkanocna musi być tą samą wyspą, którą w 1687 roku odkrył angielski pirat Edward Davis.
Don Felipe González, 1770
Hiszpański żeglarz Don Felipe González kierował się wyłącznie wskazówkami z dziennika wyprawy Edwarda Davisa z 1687 roku. W swoim dzienniku zawsze nazywał wyspę Wyspą Davida. Nigdy nie wspomniał o wyprawie Jacoba Roggeveena, co oznacza, że zapewne o niej nie wiedział.
James Cook, 1774
Kapitan James Cook rozumiał, dlaczego marynarze z wyprawy Edwarda Davisa w 1687 roku mogli uznać wyspę za piaszczystą. Dopuszczał możliwość, że wyspa widziana przez piratów była Wyspą Wielkanocną. Z ciekawości chciał poświęcić kilka dodatkowych dni na poszukiwanie owej Ziemi Davida, ale nie znalazł na Wyspie Wielkanocnej potrzebnej do tego słodkiej wody. Oto fragment dziennika Jamesa Cooka:
Podam teraz dalsze wiadomości o tej wyspie, która niewątpliwie jest tą samą, do której admirał Roggewein przybił w kwietniu 1722 roku, choć opis podany przez autorów relacji z owej podróży bynajmniej nie zgadza się z jej obecnym stanem. Może to być również ta sama, którą widział kapitan Davis w 1686 roku, gdyż oglądana od wschodu bardzo dobrze odpowiada opisowi Wafera, jak już wcześniej zauważyłem. Słowem, jeśli nie jest to ów ląd, jego odkrycie nie może leżeć daleko od wybrzeży Ameryki, jako że ta szerokość geograficzna została dobrze zbadana od 80. do 110. południka. Kapitan Carteret posunął się znacznie dalej, lecz jego trasa biegła, jak się zdaje, nieco zbyt daleko na południe. Gdybym znalazł słodką wodę, zamierzałem poświęcić kilka dni na poszukiwanie niskiej, piaszczystej wysepki, na którą natrafił Davis, co rozstrzygnęłoby sprawę. Że jednak wody nie znalazłem, a czekała mnie daleka droga, zanim mógłbym być pewien jej zdobycia, i brakowało nam świeżego prowiantu, zaniechałem poszukiwań, gdyż nawet niewielka zwłoka mogła pociągnąć za sobą złe następstwa dla załogi, której wielu członków zaczynało w mniejszym lub większym stopniu cierpieć na szkorbut.