ผู้ตั้งถิ่นฐานกลุ่มแรกของเกาะอีสเตอร์เป็นที่รู้จักในชื่อฮาเนาโมโมโก แม้จะเพิ่งได้รับชื่อนี้เมื่อการอพยพระลอกที่สองซึ่งเรียกกันว่าฮาเนาเอเอเปมาถึง Momoko เป็นคำย่อของ moko-moko (การซ้ำคำ moko ที่แปลว่ากิ้งก่า) ซึ่งหมายถึงแหลม/เพรียว/สูง อันหมายถึงสัดส่วนร่างกายที่สูงโปร่งของฮาเนาโมโมโก
ฮาเนาโมโมโกมาจากไหน?
มีหลักฐานหลายอย่างชี้ว่าผู้ตั้งถิ่นฐานกลุ่มแรกมาจากหมู่เกาะมาร์เคซัส
- ตามตำนานมุขปาฐะ กษัตริย์โฮตูมาตูอาเสด็จมาพร้อมไพร่พลสู่เกาะอีสเตอร์จากดินแดนที่เรียกว่าฮีวา คำเดียวกันนี้พบได้ในชื่อเกาะหลายเกาะของหมู่เกาะมาร์เคซัส ได้แก่ ฟาตูฮีวา นูกูฮีวา และฮีวาโออา
- วัฒนธรรมและภาษาราปานุยดั้งเดิมมีความคล้ายคลึงกับของหมู่เกาะมาร์เคซัสอย่างมาก
- ด้วยระยะทาง 3700 กิโลเมตร หมู่เกาะมาร์เคซัสจึงเป็นหนึ่งในเพื่อนบ้านที่อยู่ใกล้เกาะอีสเตอร์ที่สุด
มีอนุสรณ์สถานแห่งหนึ่งชื่ออาฮูอากีวี ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นตัวแทนของนักสำรวจทั้งเจ็ดที่มองย้อนกลับไปยังฮีวา ถิ่นที่ผู้ตั้งถิ่นฐานกลุ่มแรกจากมา มุมที่อนุสรณ์สถานนี้หันไปกับตำแหน่งของหมู่เกาะมาร์เคซัสต่างกัน 28° ซึ่งอาจถือว่าแม่นยำทีเดียว เมื่อคำนึงว่าในเวลานั้นไม่มีเข็มทิศ และเวลาได้ผ่านไปหลายร้อยปีระหว่างการอพยพมายังราปานุยกับช่วงที่สร้างอนุสรณ์สถาน แต่สิ่งที่อาจบังเอิญเกินไปก็คือ ไม่เคยมีใครได้ยินเรื่องเล่านี้มาก่อนปี 1960 ซึ่งเป็นปีเดียวกับที่อนุสรณ์สถานได้รับการบูรณะ
