Opmerkelijke mensen

Koningen, zeevaarders, missionarissen en moderne archeologen die hebben bepaald hoe de wereld Rapa Nui begrijpt – ga naar een naam hieronder of volg links naar scheepsjournaals en diepere verhalen.

Leer meer over enkele historische personages of opmerkelijke mensen van vandaag met betrekking tot Paaseiland.

Don Felipe González (ontdekkingsreiziger)

De Spaanse zeevaarder Don Felipe González had de leiding over het schip San Lorenzo en het fregat Santa Rosalia terwijl ze in 1770 aankwamen in Rapa Nui. Dit was de tweede keer dat het eiland Europese bezoekers kreeg.

Hij annexeerde het eiland in naam van de Spaanse koning San Carlos. Er zijn verschillende oude kaarten waarop de naam van dit eiland Isla de San Carlos heet.

Lees meer in de scheepslogboeken van Don Felipe González' reis naar Paaseiland.

↑

Eduard Davis

Kapitein Edward Davis (of David) was een Engelse boekanier, of piraat, die mogelijk de eerste was die Rapa Nui ontdekte. Zijn bemanning ontdekte het eiland vanaf het schip Bachelor's Delight in 1687, hoewel ze nooit van boord gingen op het eiland. Kapitein Davis en zijn verteller Lionel Wafer vertelden over een los en zanderig eiland. Op Rapa Nui is vrijwel geen zand te vinden, maar van een afstand kan het eiland er in de zomer zanderig uitzien door gedroogd gras.

De eerste en tweede Europese zeevarende die bij Rapa Nui van boord gingen (Jacob Roggeveen en Don Felipe González) gebruikten allebei de aanwijzingen van Edward Davis om Rapa Nui te vinden, die te lezen zijn in hun schip logboeken. Ze noemden het eiland allebei David's/Davis's Land of Eiland van David/Davis. De derde bezoeker, kapitein James Cook, noemde het eiland zowel Paaseiland als Davis's Land.

↑

Eugenio Eyraud (missionaris)

Eugenio Eyraud was de eerste buitenlander die bij Rapa Nui-mensen woonde. Hij werd in 1820 geboren in Frankrijk (Saint-Bonet). Op 9-jarige leeftijd stierf zijn vader en moest zijn moeder met veel opoffering zes kinderen grootbrengen. Met zijn oudste broer leerde Eugenio werken als monteur en slotenmaker. Later ontmoette hij een Argentijnse man die hem uitnodigde om voor zijn bedrijf te komen werken. Hij nam afscheid van zijn moeder en beloofde haar snel terug te komen met geld om zijn gezin te helpen.

Toen hij in 1848 in Buenos Aires aankwam, ontdekte hij dat zo'n baan niet bestond en moest hij als ober in een hotel werken om in zijn levensonderhoud te voorzien totdat hij naar Chili kon reizen. In Copiapó opende hij een garage, en vanwege zijn betrouwbaarheid en eerlijkheid kreeg hij al snel klanten en een uitstekende economische positie. In 1854 kwam hij twee priesters tegen die Frans spraken; hij nodigde hen bij hem thuis uit en daar hoorde hij dat er missies waren in Polynesië. Zo voelde hij Gods roeping om mee te werken aan deze missie. Hij verkocht zijn garage en ging naar Valparaiso om een ​​priesteropleiding te volgen. Maar hij wist dat zijn familie in Frankrijk ernstige economische problemen had, dus moest hij daarheen reizen om zijn belofte na te komen om zijn gezin te helpen. Acht jaar later (in 1862), nadat hij de economische problemen van zijn gezin had opgelost, keerde Eugenio Eyraud terug naar Valparaiso. Daar hoorde hij over de misdrijven die de slavenhandelaren en schepen op Paaseiland bedreven. Toen besloot hij recht uit zijn hart om die ongelukkige eilandbewoners te helpen. Hij kreeg toestemming om het noviciaatjaar te onderbreken en persoonlijk de werkelijke situatie van de eilandbewoners te controleren. In 1863 vertrok hij naar Tahiti.

Hij arriveerde op 3 januari 1864 op Paaseiland en bleef daar negen maanden. Hij schreef een lange brief over zijn gebeurtenissen bij Rapa Nui.

Terug in Valparaiso ging hij verder met het noviciaat en legde hij zijn religieuze geloften af. In 1865 scheep hij in naar Tahiti en keerde terug naar Paaseiland, waar hij samen met pater Hipolito Roussel op 23 maart 1866 aankwam. Hij werkte twee jaar alleen maar om een ​​lichte fysieke indruk te geven van de structuur van de missie. Door zijn zware ervaringen tijdens zijn eerste verblijf van 9 maanden op het eiland kon zijn zwakke gezondheid niet meer herstellen. Hij stierf op 19 augustus 1868 aan tuberculose, blij te weten dat alle eilandbewoners gedoopt waren.

↑

Hotu Matu’a (legendarisch)

Hotu Matu'a was de eerste koning van Paaseiland en leefde ongeveer duizend jaar geleden.

Legenden praten over een soort chaos die zich voordoet in hun oorspronkelijke huis; het eiland Hiva. Hotu Matu'as hogepriester Haumaka heeft in zijn slaap een visioen over een ongerept land en Hotu Matu'a besluit daar met zijn volk naartoe te migreren.

Bij aankomst in Rapa Nui gaat de koning van boord bij Anakena. Daarom wordt deze baai ook wel Haŋa Rau O Te 'Ariki - De Koningsbaai genoemd.

↑

Jacob Roggeveen (ontdekkingsreiziger)

Jacob Roggeveen was de eerste Europeaan die Paaseiland bezocht, en dat deed hij in 1722. Hij arriveerde op Paaszondag op het eiland en daarom koos hij ervoor om het eiland Paaseiland te noemen.

Lees meer over het bezoek aan Paaseiland in 1722 in de scheepslogboeken van de reis van Jacob Roggeveen.

↑

James Cook (kapitein)

Kapitein James Cook had de leiding over de derde Europese reis om voet te zetten op Rapa Nui. Ze arriveerden in 1774 met twee schepen; Resolutie en Avontuur.

U kunt meer lezen over de reis naar Rapa Nui in 1774 in James Cook's dagboek.

↑

Robert en Nancy Weber

Deze twee Amerikaanse taalkundigen wonen sinds de jaren tachtig op Paaseiland en hebben enorme hoeveelheden werk voor de Rapa Nui-gemeenschap en -cultuur op hun naam staan, waaronder:

• Een ortografische standaard creëren voor het schrijven van de Rapa Nui-taal.
• Het creëren van een serie van zes schoolboeken voor het studeren van Rapa Nui.
• De Bijbel vertalen in de taal Rapa Nui. Het project begon in de jaren 90 en bevindt zich nu in de laatste fase.

Film Lucas nasynchroniseren naar Rapa Nui

Na de evangelische geschriften van Lucas te hebben vertaald, kwamen Robert en Nancy Weber op het idee om de film Lucas in Rapa Nui te nasynchroniseren, aangezien deze klassieker uit de jaren 70 de evangelische geschriften van Lucas zeer nauwkeurig volgt - bijna vers voor vers. Het doel was om de Rapa Nui-taal nieuw leven in te blazen. Door te laten zien dat de taal eigenlijk compleet genoeg is voor een project als dit, hoopten we Rapa Nui-mensen te motiveren hun taal te perfectioneren. Er zijn ook spirituele redenen: om Rapa Nui-mensen Bijbelse boodschappen in hun eigen taal te laten horen.

In oktober 2009 begonnen Nancy en Robert met het vertalen van het script van deze film, die maar liefst 4 uur en 20 minuten duurde. Zes maanden later kwamen de technici Peter en Jamie Terrell, gespecialiseerd in het nasynchroniseren van films in moedertalen van minderheden, van de Mexicaanse organisatie Piedras Vivas. De Terrells kenden de kosten van nasynchronisatie in Rapa Nui en werkten vrijwillig zonder salaris.

Al het werk was onbetaald. We hebben alleen maar onkosten gemaakt zijn de woorden van Nancy tussen het lachen door. Dvd's van de definitieve versie werden lokaal verkocht ten koste van de schijfduplicatie.

↑

Thor Heyerdahl (archeoloog)

Thor Heyerdahl.

Thor Heyerdahl was een Noorse ontdekkingsreiziger die onder meer bekend is vanwege zijn expedities naar Paaseiland in 1955-1956 en 1986. Hij schreef een boek genaamd Aku-Aku over zijn eerste expeditie naar Rapa Nui, die een groot publiek bereikte. Daarmee zette hij het eiland voor velen op de kaart, aangezien het eiland in die tijd nog vrij onbekend was. Tijdens zijn beide expedities hadden hij en zijn team hun kamp op het strand Anakena. Dit is de plaats waar de eerste Rapa Nui-koning genaamd Hotu Matu'a duizend jaar geleden arriveerde, dus redeneerde hij dat Anakena de plaats zou moeten zijn waar veel belangrijke sleutels gevonden kunnen worden die enkele van de Paaseiland-mysteries zouden oplossen.

Thor Heyerdahl was degene die begon met het restaureren van de gevallen moai-beelden door in 1956 het standbeeld van Ahu Ature Huke in Anakena op te richten. Hij was ook de eerste die in 1986 experimenten met het transport van moai deed. Hij geloofde in de walking by rocking theorie.

Thor Heyerdahls theorie van Polynesische nederzettingen uit het Oosten

De Kon-Tiki-reis

De Noorse ontdekkingsreiziger deed verschillende expedities naar Polynesische eilanden. De belangrijkste reden hiervoor was het zoeken naar bewijs voor zijn theorie; dat Polynesië werd bewoond vanuit het Oosten (van wat nu Latijns-Amerika is) in tegenstelling tot vanuit het Westen (vanuit Zuidoost-Azië). Om vanaf het Latijns-Amerikaanse continent de Stille Oceaan binnen te komen, zouden de kolonisten volgens zijn theorie de Humboltstroom gebruiken. Dit is een stroming die begint vanaf Antarctica, de westkust van het Latijns-Amerikaanse continent volgt en na Peru overgaat in de Stille Oceaan. Om de wetenschappelijke wereld te bewijzen dat zo'n reis mogelijk was, bouwde hij een vlot, en samen met een groep moedige avonturiers gingen ze onbevreesd vanuit Peru de Stille Oceaan in. Omdat ze geen gezelschap hadden van een modern schip, zouden ze in geval van nood aan hun lot worden overgelaten. Na enkele maanden op zee bereikten ze met succes hun doel toen hun vlot aan stukken werd gescheurd op de Frans-Polynesische riffen. Deze reis werd gefilmd en later in 1950 als veelgeprezen documentaire uitgebracht, onder dezelfde naam als het vlot: Kon-Tiki.

Bewijs voor contact tussen Polynesië en Latijns-Amerika

Er zijn verschillende banden tussen het Latijns-Amerikaanse continent en Polynesië. De zoete aardappel, die in heel Polynesië voorkomt, is geen Aziatische plant; het is Latijns-Amerikaans. Het woord in Rapa Nui-taal voor zoete aardappel is kumara - precies hetzelfde als in quechua - de moedertaal van Peru die werd gesproken in het Inca-rijk.

Een andere link is dat er bij Rapa Nui kippenbotten zijn gevonden waarvan het DNA perfect overeenkomt met de botten van een kip in het zuiden van Chili die eieren legt met een lichtblauwe kleur.

Het verkrijgen van valse Paaseilandbeelden met Inca-invloeden

Op Paaseiland zette Thor Heyerdahl de zoektocht voort naar verbindingen tussen de oude Rapa Nui-cultuur en de grootste naast elkaar bestaande Latijns-Amerikaanse beschaving: het Inca-rijk. Hij presenteerde afbeeldingen van Inca-kunst aan de Rapa Nui-bevolking en vroeg of ze iets soortgelijks hadden gezien. Omdat ze begrepen dat Thor Heyerdahl alles zou geven om zo'n standbeeld te bemachtigen, zouden sommige Rapa Nui-mensen beweren dat ze iets soortgelijks hadden gezien. Ze gingen dan naar huis, hakten een beeld uit dat ze op de afbeelding hadden gezien en begroeven het vervolgens een paar dagen in de grond om het er oud uit te laten zien. Het zou dan in een grot worden achtergelaten, waar Heyerdahl naartoe zou worden gebracht, en vervolgens aan hem worden verkocht. Thor Heyerdahl zou deze beelden vervolgens presenteren als argumenten voor zijn theorie.

Duidelijke Zuid-Oost-Aziatische afkomst

De taal, gewoonten en fysieke verschijning van de Rapa Nui-bevolking, evenals die van alle andere Polynesiërs, zijn gemakkelijk terug te voeren tot Zuidoost-Azië. Er zijn vrijwel geen overeenkomsten tussen inheemse Latijns-Amerikanen en Polynesiërs, wat ons vertelt dat Polynesië in werkelijkheid vanuit het westen werd bevolkt.

Conclusie

Thor Heyerdahl werd door de eilandbewoners gerespecteerd vanwege zijn goede manieren en door wetenschappers vanwege zijn moed en historisch belang, maar hij had het bij het verkeerde eind met zijn theorie dat Polynesië zich vanuit Latijns-Amerika had gevestigd. Wat de Polynesische aanwezigheid van zoete aardappelen en Chileense kippenbotjes is, is vooral een getuigenis van de ongelooflijke navigatievaardigheden van het oude Polynesische volk.

↑

William Mulloy (archeoloog)

William Mulloy was een Amerikaanse archeoloog met een grote passie voor het restaureren van archeologische monumenten van Rapa Nui. De sites die hij herstelde zijn de volgende:

↑